6 februari 2026
Europan is een internationale prijsvraag voor architecten, stedenbouwers en landschapsarchitecten jonger dan 40 jaar. Voor de 18e editie heeft de gemeente Amersfoort in 2025 samen met lokale partners zes locaties aangedragen in de stad waar ontwerpers voorstellen voor mochten maken. Die oproep leverde maar liefst 75 inzendingen op uit alle hoeken van Europa.
Re-Sourcing: Rethinking Resources
Het thema van Europan 18 is "Re-Sourcing: Rethinking Resources" (herschikken: heroverwegen van hulpbronnen). Het is gericht op de ecologische kwetsbaarheid, sociale crises en het creëren van regeneratieve en duurzame projecten. Het daagt architecten uit om alternatieven te vinden voor overconsumptie en vervuiling door het omzetten van natuurlijke en gebouwde omgevingen in waardevolle hulpbronnen. Bijvoorbeeld door het hergebruiken van bestaande gebouwen, het verbinden van natuur met cultuur, en het integreren van sociaal-ruimtelijke rechtvaardigheid in stadsontwikkeling.
Winnaars en runner-ups
Zes unieke locaties en vele nationaliteiten
Alle zes de locaties in Amersfoort zijn complex en voor elke locatie geldt een eigen programma-opgave. Klik op de locatie om de plannen te bekijken:
Rijke oogst
De vakjury die bestaat uit internationaal bekende vakmensen heeft per locatie benoemd wat de drie beste ontwerpen zijn. Ook zijn Runner-ups en special mentions benoemd. Met de oogst van Europan 18 prijst de gemeente zich rijk met goede ideeën voor de zes complexe plekken in de stad. Samen met de winnende ontwerpers en eigenaren van de locaties zal de gemeente de ideeën verder uitwerken.
Vastgoed- en grondeigenaren zijn bij de prijsvraag aangehaakt. De ontwerpers die tekenden voor de winnende plannen, special mentions en runner-ups zijn afkomstig uit 11 landen: Duitsland, Nederland, Frankrijk, België, Verenigd Koninkrijk, China, Italië, Polen, Griekenland, Kroatië en Spanje.
De winnende plannen zijn van 26 januari tot 15 februari 2026 te zien in een expositie in het Rietveldpaviljoen.
Architectuurcafé FASadE
FASadE organiseerde in samenwerking met Europan NL, de Gemeente Amersfoort en 033Rietveldpaviljoen een architectuurcafé op vrijdagmiddag 6 februari. Tijdens de FASadE-bijeenkomst presenteerden de ontwerpers hun gewonnen plannen aan het publiek. Elk winnend project werd toegelicht door twee ontwerpers die aan het voorstel hebben gewerkt. Er was volop ruimte voor vragen en gesprek.
De middag werd gemodereerd door Sophie Stravens. Daarnaast kwamen onder meer Johan Boelhouwer (hoofd Stad en Ontwikkeling gemeente Amersfoort), wethouder Dijksterhuis en stadsbouwmeester Jan-Richard Kikkert aan het woord. Zij gingen in op het vervolgproces: hoe nu verder met de plannen, welke stappen worden gezet en hoe langdurige samenwerkingen vorm krijgen. Daarbij werd benadrukt dat deze trajecten niet meteen afhankelijk zijn van de eerstvolgende gemeenteraadsverkiezingen.
Hoewel realisatie nog altijd een belangrijke doelstelling is, draagt Europan ook op andere manieren belangrijk bij aan de ontwikkeling van jong ontwerptalent en innovatie bij ruimtelijke opgaven. Als winnaar/Runner-up/Special mention hebben ontwerpers een keurmerk dat deuren opent en dat veelal ook leidt tot andere ontwerpopdrachten.
Plan is om met alle winnende projecten te speeddaten en daarmee de plannen verder uit te werken. Opvallend is dat de zes locaties vrij dicht bij elkaar liggen. Tijdens het architectuurcafé werd dan ook benoemd hoe waardevol het kan zijn om samenhang te zoeken en locaties niet los van elkaar te benaderen, maar als onderdeel van één groter stedelijk systeem.
De integrale benadering, waarin landschap, stedenbouw en architectuur samenkomen, kwam sterk naar voren tijdens de bijeenkomst. De sfeer was open en energiek, met veel onderlinge uitwisseling tussen ontwerpers, beleidsmakers en bezoekers. Wat de middag vooral kenmerkte was het enthousiasme en het denken vanuit mogelijkheden.
Verdere informatie over de inzendingen is te vinden op Europan.nl
